Blog

1. Ορισμός

Ο έρπητας ζωστήρας είναι λοίμωξη του δέρματος και των νεύρων, που προκαλείται όταν ο ιός της ανεμευλογιάς, μετά από πολλά χρόνια λανθάνουσας παραμονής στα νευρικά γάγγλια, επανενεργοποιηθεί.
Η επανενεργοποίηση αυτή οδηγεί σε επώδυνο φυσαλιδώδες εξάνθημα, το οποίο περιορίζεται στην περιοχή κατανομής ενός νεύρου (δερμοτόμιο).

---

2. Αίτια και παράγοντες κινδύνου

Η κύρια αιτία είναι η επαναδραστηριοποίηση του ιού λόγω μείωσης της άμυνας του οργανισμού.
Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο:

• Προχωρημένη ηλικία (άνω των 50 ετών).

• Ανοσοκαταστολή (λόγω φαρμάκων, HIV, κακοηθειών κ.ά.).

• Στρες και έντονη κόπωση.

• Χρόνια νοσήματα (π.χ. σακχαρώδης διαβήτης).

---

3. Κλινική εικόνα

Η νόσος εξελίσσεται σε δύο φάσεις:

Α. Προδρομική φάση:
Διαρκεί 1–4 ημέρες και χαρακτηρίζεται από:

• Πόνο, κάψιμο, μυρμήγκιασμα ή ευαισθησία σε μια περιοχή του σώματος.

• Πυρετό, κακουχία, κεφαλαλγία.

Β. Εξανθηματική φάση:

• Εμφάνιση φυσαλίδων (φουσκάλων) σε ερυθρό υπόστρωμα, κατά μήκος ενός νεύρου (συνήθως σε μία πλευρά του σώματος).

• Οι φυσαλίδες σπάζουν, ξηραίνονται και σχηματίζουν εφελκίδες (κρούστες).

• Συνοδεύονται από έντονο νευρικό πόνο (νευραλγία).

• Συνήθεις εντοπίσεις: θωρακική, οσφυϊκή, τραχηλική περιοχή, πρόσωπο (κυρίως κατά μήκος του τριδύμου νεύρου).

---

4. Επιπλοκές

Η πιο συχνή επιπλοκή είναι η μεθερπητική νευραλγία, δηλαδή ο παρατεταμένος πόνος που μπορεί να επιμένει για μήνες ή και χρόνια μετά την υποχώρηση του εξανθήματος.
Άλλες επιπλοκές:

• Οφθαλμικός έρπητας ζωστήρας (προσβολή οφθαλμού).

• Εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα (σπάνια).

• Ερπητας ζωστήρας ωτός (σύνδρομο Ramsay Hunt).

---

5. Διάγνωση

Η διάγνωση είναι κυρίως κλινική, βάσει της χαρακτηριστικής εικόνας του εξανθήματος και του πόνου.
Σε αμφίβολες περιπτώσεις, μπορεί να γίνει επιβεβαίωση με:

• PCR για Varicella Zoster Virus.

• Άμεση ανίχνευση αντιγόνου ή ορολογικός έλεγχος.

---

6. Θεραπεία

Η θεραπεία είναι πιο αποτελεσματική όταν ξεκινήσει εντός 72 ωρών από την εμφάνιση του εξανθήματος

7. Πρόληψη

Εμβολιασμός:
Ο εμβολιασμός είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος πρόληψης.

• Zoster vaccine (Shingrix®) – εμβόλιο με αδρανοποιημένα αντιγόνα του ιού, συνιστάται σε:

  • Όλα τα άτομα άνω των 50 ετών.

  • Άτομα άνω των 18 ετών με ανοσοκαταστολή.

  • Χορηγείται σε δύο δόσεις, με μεσοδιάστημα 2–6 μηνών.

  • Προσφέρει >90% προστασία και σημαντική μείωση κινδύνου μεθερπητικής νευραλγίας.

---

8. Πρόγνωση

Στους περισσότερους ασθενείς η νόσος υποχωρεί σε 2–4 εβδομάδες.
Η έκβαση είναι πολύ καλή, αν και ο πόνος μπορεί να παραμείνει για εβδομάδες ή μήνες.
Η έγκαιρη έναρξη αντιϊκής αγωγής μειώνει τη διάρκεια, τη βαρύτητα και τον κίνδυνο επιπλοκών.